Konsultacje w sprawie ustalenia sieci publicznych i określenia granic ich obwodów

W celu udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie pierwszej kolejności należy sięgnąć do ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.).  Zastosowanie znajdą normy zawarte w art. 39 ust. 5-6 ustawy. Z przepisów Prawa oświatowego nie wynika obowiązek przeprowadzenia konsultacji, a jedynie uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z określonymi warunkami (art. 39 ust. 8 Prawa oświatowego).

Niemniej jednak, Prawo oświatowe nie jest jedynym aktem, który będzie warunkował kwestie konsultacji uchwały. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1057 z późn. zm.), organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4 tej ustawy we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów. Współpraca ta, zgodnie z art. 5 ust. 2 tejże ustawy polega w szczególności na konsultowaniu z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji oraz konsultowania projektów aktów normatywnych dotyczących sfery zadań publicznych, o której mowa w art. 4, z radami działalności pożytku publicznego w przypadku ich utworzenia przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego. Wspomnieć trzeba, iż sfera zadań publicznych obejmuje zadania w zakresie nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania (art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Naruszenie obowiązku konsultacyjnego wyrażonego w art. 5 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest w orzecznictwie traktowane jako dopuszczenie się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (zob. wyr. WSA w Gliwicach z 5.7.2013 r., IV SA/Gl 1/13).

Ponadto, na podstawie art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372), w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Rada gminy przyjmuje uchwałę na podstawie art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w której uprawnia organ wykonawczy do przeprowadzenia konsultacji w konkretny sposób. W praktyce więc, wójt wykonując uchwałę rady gminy dot. konsultacji (art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) może zarządzić przeprowadzenie konsultacji w określony sposób.

Wobec powyższego, odpowiadając na wyżej postawione pytanie, uznać można, iż podjęcie uchwały wymaga co najmniej przeprowadzenia konsultacji z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w zakresie ich statutowej działalności.