Czy każda skarga na dyrektora szkoły winna być rozpatrywana przez radę?

Zgodnie z treścią art. 229 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego rada gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczących zadań lub działalności kierowników gminnym jednostek organizacyjnych. Do nich zaliczają się również dyrektorzy szkół. Skargi najczęściej kierowane są ze strony rodziców, byłych lub obecnych pracowników szkoły niezadowolonych z konkretnych działań dyrekcji. Skargi kierowane są bezpośrednio do rady miasta/gminy. Często skarżący kierują je do wójta/burmistrza/prezydenta, czy kuratorium oświaty, które to przekazują skargi do rozpoznania przez radę. W ramach prac rady skargi rozpatruje powołana w tym celu komisja skarg, wniosków i petycji.

Przedmiotem skarg są bardzo różne tematy, jednakże pogrupować można je w następujące obszary, które oczywiście nie wyczerpują całości spraw :

- niezadowolenie ze sposobu traktowania uczniów przez dyrekcję czy nauczycieli;

- niesprawiedliwe/niewłaściwe ocenianie uczniów;

- sposób organizacji zajęć w szkole;

- dyskryminacja, stosowanie mobbingu przez dyrektora względem zatrudnionych nauczycieli, innych pracowników;

- konflikty pomiędzy dyrekcją a nauczycielami, innymi pracownikami.

Nie sposób rzecz jasna odwołać się do konkretnych zarzutów skarg, jednakże praktyka wskazuje, że uprawnienie do składania skarg jest nadużywane. Wynika to z braku nadmiernego formalizmu w składaniu skarg i co za tym idzie z łatwością w ich wnoszeniu.

I tu pojawia się rola komisji skarg wniosków i petycji, która winna każdorazowo ustalić, czy w ogóle dana skarga winna być merytorycznie przez nią rozpoznana. To jest niezwykle ważne gdyż najczęściej od tego zależy, jaką uchwałę tj. o uznaniu skargę za zasadną bądź bezzasadną, czy też o pozostawienie skargi bez rozpoznania podejmie rada gminy. To zaś jest istotne dla samego skarżącego ale również dla dyrektora szkoły.

Z praktyki, opartej na współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego, wywieźć można generalną zasadę, że rad gminy powinna pozostawić skargę bez rozpoznania w sytuacji gdy rozpoznania danego problemu/sprawy pozostaje w kompetencji innego właściwego organu. I tak dla zobrazowania problemu, wskazać można obszary w których rada nie jest właściwa do rozpatrywania skargi:

- dyskryminacja, stosowanie mobbingu – sprawy z rozstrzygane przez sądy powszechne;

- niesprawiedliwe/niewłaściwe ocenianie – tryb odrębny przewidziany w ustawie o systemie oświaty (art. 44n ustawy o systemie oświaty);

- sposób organizacji zajęć w szkole – nadzór pedagogiczny zgodnie z art. 55 i następne ustawy prawo oświatowe.

Oczywiście każdorazowo skarga wniesiona na dyrektora szkoły winna być oceniana indywidualnie, jednakże oceny takiej dokonać należy przez pryzmat, czy poruszane w skardze zagadnienie nie należy do kompetencji innego organu, względnie czy nie przysługuje inny wynikający z obowiązujących przepisów tryb załatwienia danej sprawy.

W ocenie praktyka, fakt uproszczonej i względnie łatwiej możliwości wniesienia skargi na dyrektora szkoły, nie może w każdym razie i bezwarunkowo służyć ocenianiu czy kontrolowaniu dyrektora przez komisję skarg, wniosków i petycji, a finalnie radę miasta/gminy.

Filip Żelazny

radca prawny 

f.zelazny@ioswiata.pl