Prawne aspekty podawania uczniom leków w szkole
Czy nauczyciel ma obowiązek podać uczniowi lek? Odpowiedź na to pytanie zależy od sytuacji. Obecnie obowiązujące prawo rozróżnia przypadki rutynowe od sytuacji zagrożenia życia. Poniżej przedstawiamy, kiedy podanie leku uczniowi jest dobrowolne, a kiedy staje się obowiązkiem w ramach pierwszej pomocy.
Rutynowe podawanie leków – wyłącznie za zgodą pracownika szkoły
Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U. 2019 poz. 1078), opieka nad uczniami przewlekle chorymi w szkole powinna być realizowana przede wszystkim przez pielęgniarkę szkolną lub higienistkę. To one są zasadniczo właściwe do wykonywania czynności o charakterze medycznym.
Jednocześnie art. 21 ust. 3 wskazanej ustawy wprost wskazuje, iż podawanie leków przez pracowników szkoły może odbywać się wyłącznie za ich pisemną zgodą. Co w praktyce oznacza, iż nauczyciel nie ma ustawowego obowiązku podawania leków uczniom, dyrektor nie może nałożyć takiego obowiązku na pracownika, a decyzja zależy wyłącznie od woli danego pracownika.
Aby rutynowe podawanie leku było dopuszczalne, koniecznie należy uzyskać pisemne upoważnienie rodzica wraz z zaleceniami lekarskimi, pisemną zgodę pracownika szkoły, a pracownik, który wyraził zgodę powinien zostać odpowiednio przeszkolony. Brak zgody pracownika automatycznie wyklucza możliwość powierzenia mu tej czynności.
Nagłe zagrożenie zdrowotne – podanie leku jako element pierwszej pomocy
Odmiennie sytuacja wygląda w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowotnego. Wówczas zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. 2025 poz. 637).
Zgodnie z art. 3 ust. 7 wskazanej ustawy, po nowelizacji definicji pierwszej pomocy, obejmuje ona także działania podejmowane z wykorzystaniem produktów leczniczych dostępnych na miejscu zdarzenia, dopuszczonych do obrotu na terytorium RP.
W praktyce oznacza to, iż podanie leku może być elementem pierwszej pomocy, jeżeli lek został przepisany przez lekarza, został dostarczony do szkoły przez rodzica (tzn. jest dostępny na miejscu zdarzenia), jego podanie jest konieczne dla ratowania zdrowia lub życia ucznia, a pracownicy zostali wcześniej przeszkoleni.
W takim przypadku podanie leku uczniowi nie jest traktowane jako rutynowa czynność medyczna, lecz jako działanie ratujące życie, mieszczące się w granicach prawnie dopuszczalnej pierwszej pomocy, a zatem nie wymaga udzielenia zgody przez pracownika szkoły na dokonanie czynności.
Przykład praktyczny
Dziecku przepisano lek do podania wyłącznie w sytuacji przedłużającego się napadu chorobowego, rodzic dostarczył go do szkoły wraz z instrukcją, a procedury szkolne przewidują jego użycie w stanie zagrożenia życia – wówczas jego podanie przez przeszkolonego pracownika stanowi realizację obowiązku udzielenia pierwszej pomocy, a nie dobrowolne podanie leku za uprzednią zgodą.
Wnioski
1. rutynowe podawanie leków możliwe wyłącznie za pisemną zgodą pracownika,
2. w przypadku nagłego zagrożenia zdrowotnego, podanie leku stanowi element pierwszej pomocy.
Wiktoria Ławnik - zespół ioswiata.pl
w.lawnik@ioswiata.pl