Niepełnosprawność sprzężona a szkoła specjalna przysposabiająca do pracy.
Czy uczeń, który ukończył branżową szkołę I stopnia i posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną (w tym niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, autyzm, afazja), może zostać przyjęty do szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy? Proszę również o wyjaśnienie, czy sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności sprzężonej uprawnia do podjęcia nauki w szkole specjalnej przysposabiającej do pracy, mimo że niepełnosprawność intelektualna ucznia jest określona jako lekka. Takie zapytanie odtrzymaliśmy od jednej z placówek, a że poruszony został bardzo istotny wątek przedstawiamy nasze rozważania prawne.
Występowanie niepełnosprawności sprzężonej tj. niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim, autyzm i afazja uprawnia do podjęcia nauki w szkole specjalnej przysposabiającej do pracy w rozumieniu art. 18 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 32 ustawy prawo oświatowe.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 ustawy prawo oświatowe – Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, jest szkołą specjalną przeznaczoną wyłącznie dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 32 tej ustawy Niepełnosprawnościach sprzężonych - należy przez to rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną albo z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności.
Analiza w/w przepisów wskazuje, że szkoła specjalna przysposabiająca do pracy przeznaczona jest wyłącznie dla:
- uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym;
- uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi,
przy czym obie grupy uczniów analizować należy odrębnie.
A zatem gdy uczeń posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na występowanie niepełnosprawności sprzężonej, nie ma konieczności ustalenia czy jest to niepełnosprawność intelektualna na poziomie umiarkowanym czy znacznym. W przypadku tej grupy uczniów bada się czy występuje niepełnosprawność sprzężona, a bez znaczenia pozostaje poziom niepełnosprawności intelektualnej. Ta okoliczność miałaby znaczenie, gdyby nie występowała niepełnosprawność sprzężona w rozumieniu art. 4 pkt 32 ustawy prawo oświatowe. W opisanym przypadku decydujące zatem znaczenie ma tu występowanie niepełnosprawności sprzężonej – intelektualna w stopniu lekkim + autyzm + afazja.
r.pr. Filip Żelazny
f.zelazny@ioswiata.pl